İstanbul Tıp Fakültesi, Çapa, 34093 Fatih/İstanbul
Tiroid Bezi Hastalıkları Nelerdir

Tiroid Bezi Hastalıkları

Tiroid Bezi Hastalıkları Nelerdir? 

Tiroit bezi hastalıklarından bahsetmeden önce bu hastalıkların daha net bir şekilde anlaşılabilmesi için tiroit bezine bakmak gerekir. Tiroit insan vücudun da kelebek biçiminde yer alan bir organdır. En önemli özelliği ise salgıladığı hormon ile birlikte vücutta buluna birçok işlevi düzene sokmaktadır.

Tiroit bezinin eksik olması veya fazla olması durumunda ise çok ileri derecede ciddi şikayetlere ve rahatsızlıklara neden olmaktadır. Burada bilinmesi gereken ise tiroit bezi hastalıklarında kadınlarda erkeklere oranla daha fazla rastlanılmaktadır. Bu sebep ile genel olarak vücudun daha iyi bir şekilde ayakta durabilmesi için tiroit bezinin işlevlerini oldukça normal düzeyde yerine getirmesi gerekir. Bunun nedeni tiroit hormon ve bezlerinin çalışmasında herhangi bir dengesizlik veya düzensizlik olursa vücudun diğer organlarının da çalışma sisteminde dengesizlik meydana gelmektedir. Ayrıca kişinin yaşam olarak da kalitesi düşmektedir.

Tiroid Bezi Nedir?

Burada tiroit isminin latince bir kökenden geldiğini bilmek gerekir. Bezler savaşlarda kullanılan kalkanlara benzediği için bu isim verilmiştir. Bu neden ile bazı tıbbi sözlüklerde aynı zamanda kalkan bezi olarak geçmektedir. Aynı zaman da bundan öte şeklinin bir kelebeğe de benzediği ifade edilmektedir. Tiroit bezi için boyun kısmına önden baktığınız da alt çenenin altında yer almakta olan ve yine erkeklerde daha belirgin bir biçimde ortaya çıkan Adem elması adı verilen kıkırdak çıkıntının hemen altında bulunmaktadır. Soluk borusunda her iki yönde veya kısmen ön tarafında bulunan bir organ olarak bulunmaktadır. Soluk borusunun iki yanına yerleşmiş olan kısmına sağ ve sol parça veya sağ lob ile sol lob adını almaktadır. Burada unutulmaması gereken tiroit bezinin bir iç salgı bezi olduğudur. İşlevi T3 ve T4 olarak adlandırılan hormonların salgılanması ve bunların kana karışmasını sağlamaktır. Burada kanda yeterli bir seviyede bulunması gereken bu hormonların görevi ise vücudun metabolik olarak tüm işlevlerini düzenlemesi ve yerine getirilmesini sağlamaktır.

Tiroid Bezi Hastalığı Çeşitleri

Tiroit hastalıklarına bakıldığında ise çok farklı şekilde sınıflandırıldığı görülmektedir. Bunun nedeni ise hastalıkların zaman içerisinde birbiri ile aynı olabilmesidir. Bu hastalıklar iyi ve kötü huylu olarak iki sınıfa ayrılmaktadır.

İyi Huylu Tiroid

İyi huylu olan tiroit hastalıklarına bakıldığında şunlar ifade edilebilir. Burada birinci grup olarak karşımıza tiroit bezinin fazla seviyede büyümesi karşımıza çıkmaktadır. Tiroit bezinin bu büyümesi olayına ise guatr denmektedir. Bu büyüme ise tiroit bezinin bir veya birkaç bölgesinde içe veya dışa dönük olarak karşımıza çıkmaktadır. İçe veya dışa doğru yumrulaşma ya da tomurcuklanma olarak görülmektedir. Yumrulaşan kısma ise nodül denmekte ve bu şekilde oluşan hastalığa da nodüler guatr adı verilmektedir. Tek bir nodül içerenlere tek nodüllü guatr birden fazla nodül içerenlere çok nodüllü guatr denmektedir. Yine göğüs boşluğu veya içine doğru oluşan guatr hastalığı da görülmektedir.

İyi huylu hastalıkların bir diğeri ise tiroit bezinin işevsel olarak bozulması durumudur. Bunun başka şekilde ifade edersek tiroit fazla çalışırsa fazla çalışmaya bağlı hastalık durumu az çalışırsa yine az çalışmaya bağlı olarak hastalık durumu ortaya çıkmaktadır. burada fazla çalışma durumu zehirli guatra veya hipertiroidi olarak da bilinmektedir. Az çalışma durumunda ise yine az çalışmaya bağlı hastalık veya hipotiroidi adı almaktadır. Guatralı hastaların birçok kısmında işlevsel bozukluk olmaz iken yine bazılarında ise işlevsel olarak ve guatr beraber görülmektedir.

Üçüncü grup iyi huylu hastalığa bakıldığında ise tiroit bezlerinin iltihaplanması durumu denmektedir. Burada bilinmesi gereken bunların bazılarında aynı anda guatr da görülebilmektedir. Yine Haşimato olarak bilinen tiroit bezinin otoimmün bir diğer değişle koruma mekanizmasının tiroit bezi tarafından bir başka şekilde tanımlanması hastalığıdır. Yine üçüncü grupta tiroit bezinin işlevsel bozuklukları daha çok görülmektedir.

Nodülsüz Guatr

Bu guatr hastalığının nedenlerine bakıldığında ise tiroitin vücut için yeterli miktarda hormon üretememesi durumunda ortaya çıkması durumunda oluşmaktadır. Bu durumda beyin tarafın tiroit bezi hücreleri daha fazla hormon için uyarılmakta ve tiroit bezi daha fazla hormon üretmek için bölünerek çalışmaya başlar.

Nodüler Guatr

Beyinden tiroit bezine gelen uyarılar sonucunda tiroit bezi içinde ki bazı hücreler daha fazla uyarı algılar bunun bağlı olarak ise daha fazla hormon üretimi için çoğalırlar. Çoğalma sonucunda ise nodüller oluşmaktadır. Tiroit nodülün önemi ise çok rastlanmakta olsa dahi bunların yüzde dördü ile yüzde yirmilik kısmının kanser riski taşımasıdır. Burada bilinmesi gereken çok fazla nodül olan guatr da kanser riski daha düşük olarak karşımıza çıkmaktadır. tek bir nodülün sert ve çevresine yapışık olması ile birlikte kanser riski ortaya çıkmaktadır.

Kötü Huylu Tiroid

Tiroit bezi hastalıklarının bir diğer grubu ise kötü huylu olanlarıdır. Bunlara direkt olarak tiroit kanseri adı verilmektedir. Burada anlaşılması gereken tiroidin temel yapısında bulunmakta olan hücreler de ki kanser durumu ortaya çıkmaktadır. Dört tip olarak tiroit kanseri bulunmaktadır fakat en sık görülenler ise papiller ve folliküler tiroit kanserleridir. Guatr hastalığına bakmak gerekirse tiroit bezinin büyümesi olarak tanımlamak gerekir. Değişik olarak görülmektedir. Nodülsüz olan guatr da her iki tarafta ki bezde büyümüştür.

Nodüler olarak görülen guatrda ise her iki yönde ki guatr da büyüme görülür ve iç kısımda birden fazla nodül karşımıza çıkmaktadır. görünüm olarak ise boğum ve tümseklerden oluşmaktadır.